Kalendarium ludobójstwa

dokonanego przez Ukraińców na Polakach
w latach 1939 - 1948

Wprowadzenie do kalendarium



„Kalendarium ludobójstwa” opracowałem na podstawie poniżej wymienionych prac monograficznych, dlatego tylko w wyjątkowych przypadkach powoływałem się na ich źródło. W pozostałych przypadkach zamieszczałem odpowiednie odnośniki. Dłuższe cytaty zamieszczałem wówczas, gdy były to publikacje znajdujące się na portalach internetowych i najczęściej nie mające dotychczas formy papierowej.

Zdecydowaną większość zbrodni dokonały rożne formacje zbrojne podporządkowane Organizacji Nacjonalistów Ukraińskich (OUN), czyli bojówki OUN, Ukraińska Powstańcza Armia UPA), Służba Bezpeky OUN, Ukraińska Narodowa Samoobrona (UNS), Samooboronne Kuszczowe Widdiły (SKW) oraz współpracująca z OUN policja ukraińska i SS „Galizien” – „Hałyczyna”. Jednak w rzeziach dokonywanych na ludności polskiej uczestniczyli często „zwykli” chłopi ukraińscy (także kobiety i dzieci ukraińskie) nie mający pojęcia o ideologii nacjonalistycznej, często niepiśmienni oraz mordów na Polakach dokonywały inne formacje ukraińskie, np. strażnicy w obozach koncentracyjnych.

Podstawą opracowania „Kalendarium ludobójstwa” były publikacje:

1. Jastrzębski Stanisław: Ludobójstwo nacjonalistów ukraińskich na Polakach na Lubelszczyźnie w latach 1939 – 1947; Wrocław 2007

2. Komański Henryk, Siekierka Szczepan: Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie tarnopolskim 1939 – 1946; Wrocław 2004.

3. Konieczny Zdzisław: Stosunki polsko-ukraińskie na ziemiach obecnej Polski w latach 1918 – 1947; Wrocław 2006.

4. Siekierka Szczepan, Komański Henryk, Bulzacki Krzysztof: Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie lwowskim 1939 – 1947; Wrocław 2006.

5. Siekierka Szczepan, Komański Henryk, Różański Eugeniusz: Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie stanisławowskim 1939 – 1946; Wrocław, bez daty wydania, 2007.

6. Siemaszko Władysław, Siemaszko Ewa: Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939 – 1945; Warszawa 2000.

Pozostałe źródła znajdują się w „Bibliografii kalendarium”.

Duża pomocą uzupełniającą „Kalendarium ludobójstwa” było umieszczenie pierwszej wersji na portalu internetowym www.ludobójstwo.pl, skąd za pośrednictwem Pani Iwony Kopańskiej-Konon otrzymałem sporo dodatkowych informacji, za co niniejszym składam podziękowanie.

Opracowanie to - jak dokumentują ww. Autorzy - zawiera około 50% miejscowości, w których ginęli Polacy z rąk ukraińskich zbrodniarzy, natomiast pojedynczych mordów, gdy ofiarą było od jednej do kilku osób narodowości polskiej, udokumentowanych jest zapewne mniej niż co dziesiąty przypadek. Stąd opracowanie traktuję jako początek pracy. Ku pamięci niewinnych ofiar, ku przestrodze przyszłym pokoleniom.


Opracował: Stanisław Żurek